در کتاب زبان و تفکر دکتر محمد رضا باطنی مسئله ای بنظرم بسیار جالب آمد و آن اینکه ایرانیان بجای کلمة عشق از واژة مهر استفاده می کردند. مهر ؛ و چه زیبا. همین کتاب اشاره دارد که زبان هرملت آئینة فرهنگ جامعه است.
در مقاله ای می خواندم که تمامی لطافتهای زبان فارسی را نمی توان به زبان دیگری منتقل کنیم، مثلاً هرگاه می گوییم بوسه ناخودآگاه دهانمان شکل بوسه بخود می گیردو.... آیا لطافت بیان این واژه در معادل انگلیسی آن هست.
ایرانیان باستان با وسواس و سلیقة بسیار از حیث خوش آوا یی واژگان را بر می گزیدند مثلا آوا یعنی صدا و گونه معنی جنس می دهد و هزاران واژگان زیبای دیگر که مردمان ایران زمین از آن استفاده می کردند.
در طی سالیان واژة زیبای مهر جای خود را به کلمة عشق داد؛ واژه ای بسیار دلنشین کم کم از گویش ما بیرون رفت. در ادای واژة مهر همة اجزای تکلمی ما بکار می افتد ابتدا صدایی انفجاری از بینی و لبها خارج می شود، سپس حنجره"ه" را تلفظ می کند و در آخر زبان "ر" را. ولی تلفظ کلمة عشق به این اندازه مشکل نیست، ابتدا حنجره "ع" را تلفظ می کند سپس از بین دندانها صدای "ش" شنیده می شود و دوباره حنجره "ق" را می سازد.
می بینید که بیان مهر سخت تر از عشق است و به نظر من بسیار خوش آواتر.همانگونه که عرض کردم در بیان واژة مهر همة اجزاء دستگاه تکلمی ما به کار می افتد همانگونه که در انسان عاشق تمام وجود او به تکاپو می افتد و اگر بپذیریم که زبان آئینة فرهنگ یک جامعه است آیا از مهری ژرف به عشقی سطحی در دنیای امروز نرسیده ایم؟
مگر نه اینست که آئین ایرانیان آئین مهرپرستی بود و چه شگرف که خداوند هم نزد ایرانیان مهر نام داشت . و خورشید, آنهم مهر است.
و مگر جز اینست که که خداوند از روح عاشق خود در انسان خاکی دمید و آدم را عاشق خود گردانید و خورشید را منبعی برای کسب توان انسان عاشق قرار داد. شگرف آنکه این واسط قدرت الهی نیز نزد ایرانیان مهر نامیده می شد.
و اکنون آیا معنای بلند مهر همان عشق امروزیست؟ همانگونه که از کلمه ای ساده تر استفاده کرده ایم, مهرمان نیز بسیار سطحی تر شده است.
چند سالی است که روزی را بنام روز عشق (ولنتاین یا عشاق) را از غربیان به عاریه گرفته ایم. من با این روز مخالف نیستم. ولی اگر آنها یک روز را به عشق اختصاص داده اند ایرانیان یک ماه (سی روز) را به مهر مختص کرده اند و شانزدهم آن ماه را هم روز مهرگان می نامیدند و جشن می گرفتند.
نه یک روز که همة عمر بلکه قرنها سخن از مهر بود و سی روز سال با یاد آن نامگذاری شده بود.
حال اگر عده ای روز ولنتاین را فرصتی برای پاسداشت عشق می پسندند نباید خرده گرفت اما غافل شدن از خویشتن خویش ظلمی است به گذشتگان پر افتخار و آیندگان پرسشگر. از هر فرصتی برای شادی باید استفاده کنیم که اندوه خاص گناهکاران است.
اما این روز (ولنتاین) گویا روز کودکان است. عشق کسی واقعی تر است که خرس عروسکی بزرگتری هدیه داده است و سال بعد به کسی دیگر عروسکی جلف تر.
آن زمان که مهر و مهر پرستی را بکناری نهادیم و سطحی نگر شدیم اندوهمان آغاز شد.
آنگاه سعادتمند خواهیم بود که به دنبال مهر و مهر پرستی حقیقی برویم

مطلب فوق برگرفته از وبلاگ استاد عزیزم طاهر رشیدی میباشد